Bệnh nhân nữ sinh năm 1998 có một cục nhỏ ở vùng thái dương bên phải. Lúc đầu chị nghĩ đó là mụn nên tự nặn. Nhưng sau khi nặn u bã đậu mà không biết đó là u, khối không xẹp đi mà sưng to hơn và đau nhiều. Đến lúc đó chị mới đến phòng khám. Khối u khoảng 2cm, được tiểu phẫu lấy ra, chi phí ca này là 2 triệu đồng. Một tháng sau mổ, vết sẹo ở thái dương khá đẹp, phải nhìn kỹ mới thấy.
Bài này kể lại ca đó kèm ảnh thật, và trả lời ba câu nhiều người hỏi: làm sao biết cục ở mặt là mụn hay u bã đậu, nặn u bã đậu thì chuyện gì xảy ra bên dưới da, và mổ ở mặt thì sẹo ra sao.
Vì sao u bã đậu ở mặt hay bị tưởng là mụn
U bã đậu ở mặt thường nhỏ, tròn, nhô lên dưới da. Khi khối hơi đỏ, nhìn rất giống một cái mụn bọc. Vì vậy phản xạ đầu tiên của nhiều người là nặn, giống như với mụn.
Có vài điểm giúp phân biệt:
- Thời gian: mụn viêm thường lên rồi xẹp trong vài ngày đến một hai tuần. U bã đậu nằm đó hàng tháng, hàng năm, có lúc xẹp bớt rồi lại to lên.
- Cảm giác khi sờ: u bã đậu là một khối tròn nằm dưới da, có ranh giới rõ, đẩy nhẹ thấy di động.
- Chấm nhỏ trên đỉnh: nhiều khối có một lỗ nhỏ màu sẫm ở giữa, là chỗ nang thông ra da.
- Chất bên trong: nặn ra là chất bã trắng đục, đặc, mùi khó chịu, không giống nhân mụn.
Bài phân biệt u bã đậu và mụn có ảnh so sánh chi tiết hơn. Các vị trí khác trên mặt có ở bài u bã đậu ở mặt và u bã đậu ở trán.
Nặn u bã đậu thì chuyện gì xảy ra bên dưới da
U bã đậu là một cái túi (vỏ bao) nằm dưới da, bên trong chứa chất bã. Khi nặn, một phần chất bã đùn ra ngoài nên nhìn tưởng như đã “lấy được nhân”. Nhưng vỏ bao vẫn nằm nguyên dưới da và tiếp tục tiết bã, nên khối sẽ đầy lại.
Chuyện đáng lo hơn là lực bóp có thể làm rách vỏ bao ngay dưới da. Chất bã tràn ra mô xung quanh và gây phản ứng viêm. Lúc đó khối sưng to hơn trước, đỏ và đau, đúng như chị gặp sau lần tự nặn. Tay và dụng cụ không sạch còn có thể đưa vi khuẩn vào, khối chuyển sang nhiễm trùng, có mủ.
Khi khối đã viêm, vỏ bao dính vào mô xung quanh nên lấy trọn khó hơn so với một khối còn yên. Nếu đã tụ mủ, nhiều khi phải xử lý ổ mủ trước rồi mới lấy vỏ bao sau. Phần này có trong bài u bã đậu nhiễm trùng và bài tiểu phẫu u bã đậu khi đang nhiễm trùng. Các cách tự chữa ở nhà khác, như đắp lá hay uống thuốc nam, có ở bài chữa u bã đậu bằng Đông y và mẹo dân gian.
Ca này được xử lý thế nào
Tiểu phẫu gây tê tại chỗ, bệnh nhân tỉnh táo suốt quá trình và về trong ngày. Bác sĩ rạch một đường nhỏ trên khối, tách và lấy khối ra cùng vỏ bao. Lấy trọn vỏ bao là điều quan trọng nhất, vì phần vỏ còn sót lại là nguyên nhân chính khiến khối mọc lại ở đúng chỗ cũ, như bài u bã đậu tái phát sau mổ giải thích.
Ở vùng mặt, bác sĩ cân nhắc thêm hướng và độ dài đường rạch sao cho vết mổ gọn nhất có thể, vì đây là chỗ ai nhìn vào cũng thấy.
Vết sẹo ở thái dương sau một tháng
Nhiều người ngại mổ u bã đậu ở mặt vì sợ để lại sẹo. Ở ca này, một tháng sau mổ, vết sẹo ở thái dương khá đẹp, phải nhìn kỹ mới thấy.
Sẹo đẹp hay không phụ thuộc vào nhiều thứ:
- Kích thước khối: khối càng to thì đường rạch càng dài.
- Khối đã viêm hay chưa: mô đã viêm, đã dính thì đường mổ thường khó gọn bằng khối còn yên.
- Chăm sóc sau mổ: giữ vết mổ sạch, khô, không cạy vảy, cắt chỉ đúng hẹn. Bài chăm sóc vết mổ u bã đậu hướng dẫn từng bước.
- Chống nắng: vùng mặt hay ra nắng, sẹo mới dễ thâm hơn nếu không che chắn.
- Cơ địa từng người: có người lành sẹo mảnh, có người dễ thâm hoặc dày sẹo hơn.
Sẹo thường còn mờ dần thêm trong nhiều tháng sau đó, nên mốc một tháng chưa phải là hình dạng cuối cùng của vết sẹo.
Tóm tắt ca bệnh
- Bệnh nhân: nữ, sinh năm 1998.
- Vị trí: vùng thái dương bên phải.
- Diễn tiến: tưởng mụn nên tự nặn, sau đó khối sưng to hơn và đau nhiều.
- Kích thước: khoảng 2cm.
- Xử lý: tiểu phẫu lấy khối, gây tê tại chỗ.
- Chi phí: 2 triệu đồng.
- Sau một tháng: sẹo khá đẹp, nhìn kỹ mới thấy.
Chi phí tiểu phẫu u bã đậu 2cm
Ca này hết 2 triệu đồng. Theo bảng giá của phòng khám, u bã đậu 2cm một khối có mức 1,5 – 2 triệu đồng, chênh nhau tuỳ vị trí và tình trạng khối, ví dụ khối đã viêm như ca này. Bảng đầy đủ theo kích thước và số lượng có ở bài chi phí tiểu phẫu u bã đậu.
Nếu bạn có một cục giống mụn mãi không hết
- Đừng nặn, đừng chích. Nặn không lấy được vỏ bao, mà dễ làm khối đang yên chuyển sang viêm.
- Nếu đã lỡ nặn và khối đang sưng đỏ, giữ sạch, không bôi đắp gì thêm, và đi khám sớm.
- Theo dõi xem khối có tồn tại quá vài tuần, có lỗ nhỏ trên đỉnh, có lúc xẹp rồi lại to không. Đó là dấu hiệu nghiêng về u bã đậu hơn là mụn.
- Chụp ảnh khối u gần, đủ sáng, kèm một vật quen thuộc để thấy kích thước.
- Gửi ảnh qua Zalo 0794.495.493 để bác sĩ xem trước và báo mức chi phí cho đúng trường hợp của bạn.
Bài u bã đậu có tự khỏi không giải thích thêm vì sao khối hay xẹp tạm rồi to lại.
Câu hỏi thường gặp
Nặn u bã đậu có hết không?
Thường không. Nặn chỉ đẩy ra một phần chất bã, vỏ bao vẫn nằm dưới da nên khối sẽ đầy lại. Nặn mạnh còn có thể làm rách vỏ bao, gây viêm và sưng to hơn.
Lỡ nặn u bã đậu rồi, khối sưng đỏ thì phải làm sao?
Ngưng nặn, giữ vùng da sạch, không đắp lá hay bôi gì lên. Nên đi khám sớm để bác sĩ xem khối đang viêm hay đã có mủ, từ đó chọn cách xử lý phù hợp.
Mổ u bã đậu ở mặt có để lại sẹo không?
Có một vết sẹo nhỏ ở đường rạch. Ở ca trong bài, một tháng sau mổ vết sẹo ở thái dương phải nhìn kỹ mới thấy. Sẹo đẹp hay không còn tuỳ kích thước khối, khối đã viêm chưa, cách chăm sóc và cơ địa mỗi người.
Mổ u bã đậu 2cm ở mặt hết bao nhiêu tiền?
Theo bảng giá của phòng khám, u bã đậu 2cm một khối có mức 1,5 – 2 triệu đồng. Ca trong bài là khối 2cm ở thái dương đã viêm sau khi tự nặn, chi phí 2 triệu đồng.
Làm sao biết cục ở mặt là mụn hay u bã đậu?
Mụn thường lên rồi xẹp trong vài ngày đến vài tuần. U bã đậu là khối tròn dưới da, tồn tại lâu, đẩy nhẹ thấy di động, nhiều khối có lỗ nhỏ ở đỉnh. Không chắc thì nên khám hoặc gửi ảnh cho bác sĩ xem trước khi nặn.
Liên hệ
Phòng khám Đa khoa Thuận Kiều
Địa chỉ: 46P Thuận Kiều, Phường Minh Phụng, TP.HCM
Bác sĩ Thanh Tùng — Điện thoại: 0794.495.493
